Çelik Özellikleri

Malzeme özellikleriden dolayı çelik, muhtemelen dünyadaki en önemli mühendislik ve yapı malzemesidir.

Çeliğin en önemli özellikleri; şekillendirilebilirlik ve dayanıklılık, iyi bir akma ve çekme dayanımına sahip olması ve iyi bir ısıl iletkenliğinin olmasıdır. Bu önemli özellikler kadar, paslanmaz çeliğin yüksek korozyon dayanımı, en önemli karakteristik özelliğidir.

Özel uygulamalar için malzeme seçerken mühendisler, malzemenin çevre koşulları ve gerilme değerleri açısından uygunluğuna kesinlikle emin olmalıdır. Bu sebeple malzeme özelliklerinin kontolü ve doğru anlaşılması çok önemlidir. Çeliğin mekanik özellikleri, son mikroyapısal nedenlere göre; uygun kimyasal bileşen, üretim ve ısıl işlem seçimine dikkatlice kontrol edilebilmektedir.

Çelik üretiminde kullanılan alaşımlar ve ısıl işlemlerdeki farklı özelliklerin değerleri ve gerilme değerleri, elde edilen son değerleri tanımlamak adına mutlaka testlerin yapılması ve bunların standartlarla tek tek uyum sağlamış olması gerekmektedir.

Verilen çelik özelliklerini tanımlamak için birçok ölçüm sistemi bulunmaktadır. Örneğin; akma dayanımı, süneklik ve sertlik değerleri, çekme testlerinde tanımlanmaktadır. Dayanıklılık darbe testi ile, serlik ise yüzeye sert bir malzemenin nüfuzuna karşı dayanımı ile ölçülmektedir.

Çekme testi; gerilme ve zorlama arasındaki ilişkinin sonuçlarını belirleyerek, çeliğin üzerine uygulanan yapısal yüklemelere karşı gösterdiği tepkinin ölçülmesi metodudur. Gerilme ve gerinim arasındaki ilişki malzemenin elastiklik ölçüsü olup, bu oran Young Modülü olarak tanımlanmaktadır. Young modülünün yüksek değerleri, bir çeliğin en ayırt edici özelliklerinden biri olup; alüminyumun sahip olduğu değerin yaklaşık olarak 3 katına eşittir; 190-210 GPa.

Çeliğin fiziksel özellikleri; yoğunluğu, termal iletkenliği, elastiklik modülü, Poison oranı vs. gibi malzemenin fiziği ile ilişkilidir. Çeliğin bazı tipik fiziksel özellik değerleri:

  • yoğunluk ρ = 7.7 ÷ 8.1 [kg/dm3]
  • elastiklik modülü E=190÷210 [GPa]
  • Poison oranı ν = 0.27 ÷ 0.30
  • Termal iletkenliği κ = 11.2 ÷ 48.3 [W/mK]
  • Termak genleşme α = 9 ÷27 [10-6 / K]


Total Materia veritabanı; evrensel metal standartlarını, türlerini, özelliklerini hepsini birarada aranabilir veritabanında bütünleştirmiştir. Mekanik özellikler, kimyasal bileşimler, çapraz-referans tablolarına, hızlı ve kolay erişimi için alternatifsiz bilgi kaynağı. Aşağıdaki butona tıklayarak Total Materia veritabanının test sürüşü hakkında daha fazlasını öğrenin.

Total Materia Çelik Özelliklerine Göre Arama

Veri tabanımızda bulunan 15,000,000 fazla çelik ve paslanmaz çelik özelliğine; ülke/standart, tip, standart numarası, kimyasal bileşim, mekanik özellikler, diğer özellikler ve bunların herhangi bir kombinasyonundaki kriterlere göre, kolay ve hızlı bir şekilde ulaşabilirsiniz. Örneğin Alman standardında Cr > 10%, Ni and V > 0.2%, 650 MPa çekme dayanımına, 30 J üzerinde darbe dayanımına sahip ve yüksek sıcaklıklardaki uygulamalar için de uygun olacak paslanmaz çeliğe bakalım.

Anasayfa'da İleri ASeviyede Arama seçeneğine tıklayınız. Sonrasında, Ülke/Standart listesindeki Germany/DIN'i, Malzeme Grubu Listesi'ndeki Paslanmaz Çelik seçeneğini ve Yüksek Sıcaklıklardaki Özellikler seçeneğini tıklayarak, istenilen çelik ve alaşım değerlerini giriniz. Böylece paslanmaz çelik için kombine edilmiş özelliklere ulaşmış olacaksınız.

Çelik Özellikleri: Örneğin; bileşim ve mekanik özelliklere göre birleştirilmiş çelik özellikleri araması

Arama sonuçları ekranda gözükecektir. Özellikleri listelemek için çelik seçeneğine tıklayınız, bu durumda bakacağımız ilk yer - 1.4922 olacaktır.

Çelik özellikleri: Çelik özelliklerine göre arama sonucu listesi

Malzeme seçeneğine tıkladıktan sonra, altgrup listesi gözükecektir. Total Materia için ''altgrup'' seçeneği; çelik özelliklerini tanımlamak için kullanılan standartları tanımlamaktadır. Bu durumda DIN 17175 standardı seçilmiş olacaktır. Not: Özellikler farklı standartlar için önemli ölçüde farklı olabilir.

Çelik özellikleri: Örneğin; Alman çelik standartlarına göre 1.4922 olacaktır

Bu malzeme için Total Materia veritabanının içerdiği çelik özellikleri; bileşim, çapraz-referans tabloları, mekanik özellikler, fiziksel özellikler ve hatta kayma ve yorulma özelliklerini görmek için aşağıdaki örneklere tıklayınız.

Çelik Özellikleri: 1.4922 Çeliği Kimyasal Bileşimi - Resmi büyütmek için tıklayınız
Çelik Özellikleri: 1.4922 Çeliği Çapraz-Referans Tablosu - Resmi büyütmek için tıklayınız
Çelik Özellikleri: 1.4922 Çeliği Mekanik Özellikleri - Resmi büyütmek için tıklayınız